Cần thông số kỹ thuật đầy đủ?
Tải catalogue đầy đủ với thông số chi tiết và danh mục chip xét nghiệm.
Cập nhật lần cuối: 05/11/2026 · Thông tin lâm sàng trong bài lấy từ thẻ kỹ thuật bệnh dịch tả lợn châu Phi và trang thông tin bệnh của WOAH (Tổ chức Thú y Thế giới). Thông số sản phẩm lấy từ thông số kỹ thuật đã công bố của Yinrui Bio.
Trả lời nhanh
Không thể khẳng định dịch tả lợn châu Phi (ASF) chỉ bằng triệu chứng hay bệnh tích. Theo WOAH, thể cấp tính có các biểu hiện điển hình: sốt cao 40,5–42°C, da đỏ ở tai, bụng và chân, bỏ ăn, nôn, tiêu chảy có thể lẫn máu, sảy thai và chết trong 6–13 ngày, tỷ lệ chết ở lợn nhà gần 100%. Tuy nhiên, bệnh dịch tả lợn cổ điển (CSF) có biểu hiện giống hệt, nên WOAH khẳng định bắt buộc phải xét nghiệm trong phòng thí nghiệm. PCR, phương pháp phát hiện bộ gen virus ASF trong máu hoặc mô, là công cụ tiêu chuẩn để khẳng định bệnh. Dịch tả lợn châu Phi không lây sang người.
Những điểm chính
- Thời gian ủ bệnh: thường 4–19 ngày trong tự nhiên; thể cấp tính 3–4 ngày (WOAH). Bộ luật của WOAH dùng mốc 15 ngày cho mục đích quản lý.
- Tỷ lệ chết: gần 100% với thể cấp tính ở lợn nhà; khoảng 30–70% với thể á cấp tính (WOAH).
- Bệnh dễ nhầm: dịch tả lợn cổ điển, bệnh tai xanh (PRRS), đóng dấu lợn, phó thương hàn (salmonellosis), bệnh Aujeszky và tụ huyết trùng (danh sách chẩn đoán phân biệt của WOAH).
- Sức sống của virus: ASFV có thể giữ khả năng gây bệnh 3–6 tháng trong sản phẩm thịt lợn chưa nấu chín (WOAH), vì vậy cho lợn ăn thức ăn thừa là một đường lây quan trọng.
Dịch tả lợn châu Phi là gì?
Dịch tả lợn châu Phi (miền Nam thường gọi là dịch tả heo châu Phi) là bệnh do virus ASFV gây ra ở lợn nhà và lợn rừng. ASFV là virus DNA lớn, thành viên duy nhất của họ Asfarviridae. WOAH nêu bốn đường lây: tiếp xúc trực tiếp giữa lợn bệnh và lợn khỏe; lợn ăn thức ăn thừa, thức ăn chăn nuôi hoặc rác có thịt lợn nhiễm virus; tiếp xúc với vật dụng nhiễm virus như xe vận chuyển, quần áo, giày ủng, dụng cụ; và vết cắn của ve mềm giống Ornithodoros ở nơi có loài ve này.
Bệnh không có thuốc điều trị. Kiểm soát dựa vào phát hiện sớm, tiêu hủy và xử lý an toàn đàn bệnh, vệ sinh tiêu độc và kiểm soát vận chuyển. Tại Việt Nam, Bộ NN&PTNT đã ban hành Công văn 4870/BNN-TY (tháng 7/2023) về việc sử dụng vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn châu Phi; WOAH cũng có tuyên bố cảnh báo rủi ro từ vắc xin ASF kém chất lượng. Hãy làm theo hướng dẫn của cơ quan thú y địa phương.
Dấu hiệu và triệu chứng dịch tả lợn châu Phi theo từng thể bệnh
WOAH mô tả bốn thể bệnh. Thể bệnh bạn gặp chủ yếu phụ thuộc vào độc lực của chủng virus.
| Thể bệnh | Biểu hiện điển hình (WOAH) | Diễn biến | Tỷ lệ chết |
|---|---|---|---|
| Quá cấp tính | Chết đột ngột, ít biểu hiện | Đột ngột | WOAH không nêu riêng |
| Cấp tính | Sốt 40,5–42°C; da đỏ ở chóp tai, đuôi, chân, ngực và bụng; bỏ ăn, lờ đờ, tím tái, đi loạng choạng; nôn, tiêu chảy (có khi lẫn máu), chảy dịch mắt; sảy thai ở nái mang thai | Chết trong 6–13 ngày, có thể đến 20 ngày | Gần 100% |
| Á cấp tính | Sốt nhẹ hơn, giảm ăn, ủ rũ; sảy thai | Bệnh kéo dài 5–30 ngày; chết trong 15–45 ngày | Khoảng 30–70% |
| Mãn tính | Sụt cân, sốt từng đợt, triệu chứng hô hấp, hoại tử và loét da, viêm khớp, sưng khớp | Phát triển trong 2–15 tháng | Thấp; một số con sống sót trở thành vật mang virus |
Đừng chờ đến khi lợn chết hàng loạt. Dịch tả lợn châu Phi có thể lây chậm trong trại và tỷ lệ chết lúc đầu có thể thấp, vì vậy chỉ cần một con lợn sốt cao, da đỏ hoặc tím tái, hay chết không rõ nguyên nhân là đã đủ lý do để nghi ngờ bệnh, dừng xuất nhập lợn, báo cơ quan thú y và lấy mẫu xét nghiệm.
Bệnh tích dịch tả lợn châu Phi khi mổ khám
WOAH liệt kê các bệnh tích sau ở thể cấp tính, đồng thời lưu ý không phải ca nào cũng có đủ:
- Xuất huyết nặng ở hạch lympho vùng dạ dày–gan và hạch thận
- Xuất huyết điểm ở vỏ thận, cả ở tủy thận và bể thận
- Lách sưng to, sung huyết (lách to sung huyết)
- Vùng da không có lông bị phù và tím tái; xuất huyết mảng trên da chân và bụng
- Tích dịch ở xoang ngực, xoang bao tim và/hoặc xoang bụng
- Xuất huyết điểm ở thanh quản, bàng quang và bề mặt các cơ quan nội tạng
- Phù ở màng treo ruột kết, quanh túi mật và thành túi mật
Ở thể mãn tính, phổi có thể có ổ hoại tử bã đậu và vôi hóa, hạch lympho sưng to. Mổ khám xác lợn ngay tại trại có thể làm phát tán máu chứa virus, vì vậy việc mổ khám và lấy mẫu cần làm theo quy trình an toàn sinh học của cơ quan thú y.
Vì sao không thể chẩn đoán chỉ dựa vào triệu chứng
WOAH viết rõ: không thể phân biệt dịch tả lợn châu Phi với dịch tả lợn cổ điển bằng triệu chứng lâm sàng hay mổ khám. Bệnh tai xanh (PRRS), đóng dấu lợn, phó thương hàn, bệnh Aujeszky (giả dại) và tụ huyết trùng cũng nằm trong danh sách chẩn đoán phân biệt. Biện pháp xử lý mỗi bệnh khác nhau, nên cần kết quả xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Tuy vậy, việc ngăn chặn và báo dịch không nên chờ kết quả này.
Nếu xét nghiệm tại trại, chạy cùng một mẫu máu với chip ASFV, chip dịch tả lợn cổ điển (CSFV) và chip bệnh tai xanh PRRSV hỗ trợ chẩn đoán phân biệt ba bệnh dễ nhầm quan trọng nhất trong một lần. Danh sách đủ 13 chip cho lợn có tại trang bộ kit xét nghiệm PCR cho lợn.
Xét nghiệm dịch tả lợn châu Phi trong phòng thí nghiệm
Thẻ kỹ thuật bệnh của WOAH liệt kê các phương pháp sau:
| Phương pháp | Phát hiện gì | Vai trò theo WOAH |
|---|---|---|
| PCR | Bộ gen virus (DNA) | Phát hiện virus; đặc biệt hữu ích khi mẫu đã phân hủy, không còn phù hợp để phân lập virus hay phát hiện kháng nguyên |
| Phản ứng hấp phụ hồng cầu (HAD) | Virus sống trong nuôi cấy bạch cầu | Kết quả dương tính là khẳng định; mẫu HAD âm tính cần xét nghiệm thêm bằng PCR |
| Miễn dịch huỳnh quang (FAT) | Kháng nguyên virus trong mô | FAT dương tính kèm triệu chứng và bệnh tích cho chẩn đoán sơ bộ |
| ELISA, IFA, immunoblotting | Kháng thể | Xét nghiệm huyết thanh học; huyết thanh lấy 8–21 ngày sau nhiễm ở lợn đang hồi phục |
Kháng thể cần thời gian để xuất hiện, và lợn mắc thể cấp tính thường chết trước khi kịp tạo kháng thể, nên huyết thanh học chủ yếu dùng cho giám sát. Với lợn đang ốm hoặc mới chết, PCR là xét nghiệm thực tế nhất. Xem thêm bài so sánh PCR và ELISA.
Lấy mẫu gì để xét nghiệm
WOAH khuyến cáo lấy máu chống đông EDTA trong giai đoạn đầu khi lợn đang sốt, và lách, hạch lympho, amidan, phổi, thận, tủy xương bảo quản ở 4°C. Hướng dẫn ghi nhãn và vận chuyển mẫu có trong bài hướng dẫn lấy và xử lý mẫu thú y.
Xét nghiệm PCR dịch tả lợn châu Phi ngay tại trại
PCR trong phòng thí nghiệm cho kết quả chính xác, nhưng mẫu phải đóng gói, vận chuyển và chờ xếp lượt, ở vùng xa có thể mất vài giờ đến vài ngày. Máy PCR huỳnh quang thời gian thực cầm tay giúp bác sĩ thú y của trại, đội thú y thực địa của doanh nghiệp chăn nuôi hoặc nhà phân phối có kết quả PCR trong chưa đầy một giờ, trong khi trại đã áp dụng biện pháp ngăn chặn. Xét nghiệm không thay thế việc báo dịch: ngay khi nghi ngờ dịch tả lợn châu Phi, hãy dừng xuất nhập lợn và báo cơ quan thú y, không chờ kết quả xét nghiệm.
| Hạng mục | Chip xét nghiệm ASF của Yinrui Bio trên máy CarryOn |
|---|---|
| Mục tiêu | Virus dịch tả lợn châu Phi (ASFV) |
| Phương pháp | PCR huỳnh quang thời gian thực (real-time PCR) trong chip vi lưu kín, dùng một lần |
| Loại mẫu | Máu toàn phần, dịch đồng nhất mô |
| Thời gian có kết quả | Dưới 60 phút |
| Bảo quản chip | Nhiệt độ phòng (15–30°C), không cần chuỗi lạnh |
| Thiết bị | Máy PCR cầm tay CarryOn P1000Q: 2,0 kg, pin khoảng 3,5 giờ, huỳnh quang 5 màu, độ nhạy 50 bản sao/xét nghiệm |
| Đơn hàng đánh giá | 1 thiết bị CarryOn + 50 chip cho mỗi mục tiêu |
Quy trình: lấy máu toàn phần, hoặc chuẩn bị dịch đồng nhất mô theo hướng dẫn sử dụng của chip → nạp mẫu vào chip → cắm chip vào máy CarryOn → máy tự động tách chiết, khuếch đại và phát hiện → đọc kết quả và giá trị Ct trên màn hình cảm ứng.
Lưu ý quan trọng: kết quả PCR tại trại là công cụ sàng lọc và hỗ trợ ra quyết định cho trại. Việc khẳng định ổ dịch chính thức do phòng thí nghiệm được cơ quan thú y chỉ định thực hiện. Việc dừng xuất nhập lợn phải làm ngay từ khi nghi ngờ; khi có kết quả dương tính tại hiện trường: tiếp tục cách ly ô chuồng và thông báo kết quả cho cơ quan thú y địa phương.
Ở đàn đã tiêm vắc xin nhược độc phòng dịch tả lợn châu Phi, bản thân virus vắc xin cũng chứa DNA của ASFV. Trang sản phẩm của chúng tôi không công bố chip ASF có thể phân biệt chủng vắc xin với chủng thực địa, vì vậy hãy cùng bác sĩ thú y và phòng thí nghiệm tham chiếu đánh giá kết quả ở đàn đã tiêm phòng.
Nhà phân phối tại Việt Nam và Đông Nam Á có thể xem trang thị trường Việt Nam hoặc liên hệ với chúng tôi để nhận hồ sơ kỹ thuật và thiết bị đánh giá.
Nguồn tham khảo
- WOAH, thẻ kỹ thuật bệnh dịch tả lợn châu Phi (African swine fever technical disease card): thời gian ủ bệnh, các thể bệnh, bệnh tích, chẩn đoán phân biệt, lấy mẫu, phương pháp xét nghiệm.
- WOAH, trang thông tin bệnh dịch tả lợn châu Phi: đường lây, sức khỏe con người, biện pháp kiểm soát.
- WOAH Bulletin: dịch lây chậm trong đàn và tỷ lệ chết ban đầu thấp có thể làm chậm phát hiện.
- Bộ NN&PTNT, Công văn 4870/BNN-TY ngày 24/7/2023 về sử dụng vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn châu Phi.
- Thông số kỹ thuật đã công bố của Yinrui Bio cho máy CarryOn P1000Q và chip xét nghiệm ASF.
Cần hỗ trợ chọn giải pháp PCR phù hợp?
Đội ngũ chúng tôi cung cấp tư vấn miễn phí và thiết bị demo cho khách hàng đủ điều kiện. MOQ: 1 thiết bị, 50 chip xét nghiệm. Thời gian giao hàng: 7-14 ngày.
Câu hỏi thường gặp
Dịch tả lợn châu Phi có lây sang người không?
Không. WOAH khẳng định dịch tả lợn châu Phi không lây sang người qua tiếp xúc với lợn hay ăn thịt lợn. Đây là mối đe dọa nghiêm trọng với đàn lợn và ngành chăn nuôi, không phải với sức khỏe con người. Tuy nhiên, con người có thể mang virus qua quần áo, giày ủng, xe cộ và sản phẩm thịt lợn đến các trại khác.
Dấu hiệu đầu tiên của bệnh dịch tả lợn châu Phi là gì?
Ở thể cấp tính, WOAH nêu các biểu hiện: sốt cao 40,5–42°C, bỏ ăn, lờ đờ, da đỏ ở tai, đuôi, chân, ngực và bụng, có thể nôn, tiêu chảy lẫn máu và sảy thai. Lợn thường chết trong 6–13 ngày. Với chủng độc lực rất cao, lợn có thể chết đột ngột mà ít biểu hiện.
Có phân biệt được dịch tả lợn châu Phi với dịch tả lợn cổ điển bằng triệu chứng không?
Không. WOAH khẳng định không thể phân biệt hai bệnh này bằng triệu chứng lâm sàng hay mổ khám, bắt buộc phải xét nghiệm. Chạy cùng một mẫu máu với xét nghiệm PCR ASFV và CSFV hỗ trợ chẩn đoán phân biệt; khẳng định chính thức do phòng thí nghiệm được chỉ định thực hiện.
Xét nghiệm PCR dịch tả lợn châu Phi dùng mẫu gì?
WOAH khuyến cáo lấy máu chống đông EDTA khi lợn đang sốt, và lách, hạch lympho, amidan, phổi, thận, tủy xương từ lợn chết. Chip xét nghiệm ASF của Yinrui Bio dùng máu toàn phần và dịch đồng nhất mô.
Xét nghiệm PCR dịch tả lợn châu Phi tại trại mất bao lâu?
Trên máy PCR cầm tay CarryOn, chip xét nghiệm ASF cho kết quả trong chưa đầy 60 phút; tách chiết, khuếch đại và phát hiện đều tự động trong chip kín. Việc khẳng định ổ dịch chính thức vẫn do phòng thí nghiệm được cơ quan thú y chỉ định thực hiện.
Bài viết liên quan
Top 5 Portable PCR Analyzers for Veterinary Clinics 2026: Complete Comparison
A comprehensive head-to-head comparison of the five leading portable and point-of-care PCR diagnostic platforms for veterinary practices in 2026, including CarryOn, IDEXX, Zoetis, ZYTCA, and BioNote.
Clinical GuidePCR vs Rapid Antigen Test for Veterinary Diagnostics: When to Use Each
A detailed technical comparison of PCR molecular testing versus rapid antigen immunoassay in veterinary medicine, with clinical scenarios to guide your testing strategy.